Sunday, May 30, 2021

नेपाल सरकारद्वारा जारी बजेट २०७८-७९ मार्फत पत्रकारलाई प्रदान गरिने सुविधा बारे

 बजेटमा:


      आम सञ्चार प्रतिष्ठान बनाउने कुरा फेरि आएकाे छ। कार्यान्वयन भए याे त्यसैपनि स्वागतयोग्य हुँदै हाे ।

      पत्रकारलाई दुर्घटना बिमा र सरकारी अस्पतालमा नि:शुल्क उपचारकाे व्यवस्था गर्ने कुरा पनि आएका छन् ।

     पत्रकारिता र आम सञ्चारका केही विज्ञले बजेटमा याे व्यवस्था मार्फत पत्रकारलाई आफ्ना विरुद्ध नलेख्न गरेकाे आग्रहका रुपमा पनि व्याख्या गरेकाे पाइयाे ।

    हाे,  पत्रकारले सरकारप्रति हाेइन जनता र समाजप्रति उत्तरदायी रहनुपर्छ । सरकारका काम कारबाहीका बारेमा आलाेचनात्मक चेतका साथ समालाेचनात्मक टिप्पणी सहितका सन्देश प्रस्तुत गर्नुपर्ने हुन्छ । 

    कतै सरकारले प्रदान गरेकाे प्राथमिकता, सेवा र सुबिधाबाट प्रभावित भएर पत्रकारहरु सरकारप्रति बफादार बन्ने त हाेइनन् ? या सरकारकाे गुणगानमा बरालिने त हाेइनन् भन्ने आशंका नाजायज नै भने चाहिँ छैन । 

     तर , जनताकाे सुचनाकाे हक र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको पूर्ण प्रत्याभूतिका लागि प्रेस स्वतन्त्रताको रक्षा गर्नुपर्ने कर्तव्य सरकारकाे हाे । यसका लागि पत्रकारकाे हक हित रक्षाकाे जिम्मेवारी राज्यले पालना गर्नुपर्ने हुन आउँछ । बजेटमा पत्रकारकाे हक हितकाे संरक्षण केही प्राथमिकता रहनु कुनै पूर्वाग्रह हाेइन भन्नेमा ढुक्क हुनुपर्छ।

     फेरि,  प्रेस जगत् पनि राज्यकै एक अङ्ग भएकाले बजेटमार्फत यसलाई केही प्राथमिकताका साथ सम्बाेधन गर्नु सरकारकाे कर्तव्य ठहर्छ ।

     अर्काे कुरा, विगतदेखि नै सरकारले समाचार माध्यम र समाचारकर्मीका लागि विविध कानुनी प्रावधान मार्फत याेगदानका आधारमा विभिन्न छुट, अनुदान, सहयाेग र पुरस्कारहरु प्रदान गर्दै आइरहेकै छ ।

     बरु, पत्रकारिता कस्ताे र कसरी गर्छन् भन्ने कुरा पत्रकार र उनीहरु सम्बद्ध समाचार संस्थाले नै नीति, नियम, मर्म, धर्म , सिद्धान्त र आचारसंहिताकाे परिपालना कत्तिकाे गर्ने गरेका छन् भन्नेमा भर पर्छ । समाचारकर्मी र समाचार संस्थाले पालना गर्ने व्यावसायिकता त्याे समाजकाे पत्रकारिताकाे अभ्यासकाे कसी हाे । 

     यसर्थ पत्रकारितामा व्यावसायिकताकाे अभ्याससँग बजेटकाे व्यवस्थालाई दाँजेर शंका गर्नु उचित हाेइन ।

   आगामी दिनमा बजेटकाे व्यवस्थाकाे कार्यान्वयन र पत्रकारितामा व्यावसायिकताकाे अभ्यासकाे अवस्था हेरेर मात्रै यसबारे निर्णय लिनुपर्ने हुन्छ ।

                 - सुनील पाैडेल

Monday, May 17, 2021

'डेमोक्रेटिक कम्युनिजम' वा 'कम्युनिष्ट डेमोक्रेसी' सिद्धान्तका विश्व प्रणेता जननेता कमरेड मदन भण्डारी:

 'डेमोक्रेटिक कम्युनिजम' वा 'कम्युनिष्ट डेमोक्रेसी' सिद्धान्तका विश्व प्रणेता जननेता कमरेड मदन भण्डारी:  


    तिनताका दुनियाँभर कमजाेर बन्दै गइरहेकाे कम्युनिष्ट विचारधारालाई जननेता कमरेड मदन भण्डारीले नेपालकाे माटाे र  बेला सुहाउँदो लाेकतान्त्रिक विचारधाराका रुपमा परिणत गरिदिएका हुन्। 

     प्रजातान्त्रिक विचारधारका जनवादी नेता विपीले प्रजातान्त्रिक समाजवादकाे नेपालमा वकालत गरेका थिए । तर दुनियाँमा 'डेमोक्रेटिक साेसलिजम' पहिल्यैदेखि अभ्यासमा थियाे । 

     प्रजातन्त्र र साम्यवाद भने विश्वमा दुई विपरित ध्रुवीकरणका राजनीतिक विचार थिए । 'डेमोक्रेसी' र 'कम्युनिजम' सँगसँगै अस्तित्वमा रहन सक्छ भन्नेमा दुनियाँलाई गहिराे शंका थियाे । मदन भण्डारीले जनताकाे बहुदलीय जनवादकाे सिद्धान्त प्रतिपादन गरेका थिएनन् भने सायद दुनियाँमा साम्यवादी लाेकतन्त्रकाे अभ्यास नै हुँदैनथ्याे कि ?  

    अहिले हामी नेपालमा साम्यवादी लाेकतन्त्र र लाेकतान्त्रिक साम्यवाद दुबै अभ्यास गरिरहेका छाैं । याे व्यवस्थाकाे सम्भावनाका खाका काेर्ने कमरेड मदन नै हुन् । त्यस यता याे राजनीतिक परिपाटीकाे सिकाे दुनियाँका अरु धेरै देशले पनि गरेका छन् ।  

     यस मानेमा कमरेड मदनलाई 'पिपल्स मल्टीपार्टी डेमोक्रेसी' सँगसँगै 'डेमोक्रेटिक कम्युनिजम' वा 'कम्युनिष्ट डेमोक्रेसी' का प्रणेता पनि मान्नुपर्ने हुन्छ ।

    न्युज विकले त्यसै लेख्छ ''इन नेपाल कार्ल मार्क्स लिभ्स '' ? 

                    - सुनील पाैडेल