Wednesday, November 4, 2020

राजनीति कि लाजनीति ?

 व्यङ्ग्य कविता:

    

                 राजनीति -लाजनीति


पवित्र हृदय बाेकी सब त्याग गरि राजनीतिमा बडेका,

भाेका- नाङ्गा जनता सम्झेर भाेकै नाङ्गै लडेका, 

कति नेता- कार्यकर्ता सब लखेटिए, लाखापाखा लगाइए ।

अवसरवादी छिरे दलमा, सच्चा दिलकाहरु सब भगाइए ,

जनताका अाँखामा छारो हालेर स्वार्थीहरुका दुनाे साेझ्याइए ।


बकम्फुसेहरु नेता छन् सब दलमा,

क्षमतावान् दमित छन् सब तलतलमा ।

सबदलका सबथलका नेता बकम्फुसे भए त के भाे ?

क्षमतावान् सबजनलाई बकम्फुसेले ठगे त के भाे ? 

अाखिर सब सहन गर्न बाध्य छन्, कार्यकर्ता हरदलमा ।


क्षमताहिन बकम्फुसे हर काेहीलाई ताली ठाेक्न,

सकी-नसकी असक्षमताका बाबजुद भारी बाेक्न,

अाफ्ना कमिकमजोरीकाे सजाय अाफैं ताेक्न,

अाफ्नाजत्तिले भाेगे 'ठिकै हाे', 'उचित छ' भनी खाेक्न,

अरु दलकाहरुले खाए राेईकराई गरेर दिलाेज्यानले राेक्न ।


सत्ता हात परे जन सब बिर्सेर अाफु र अाफ्ना बन्ने-बनाउने,

सत्ता गुमे  'लाै सब बितिगाे' 'जनता जाग' भन्ने- भनाउने,

अान्दाेलन, त्याग र बलिदानी गर्न जनतालाई मनाउने,

मनमाैजी शासनकाे बागडोरमा नेता र अासेपासे रमाउने ।


यस्तै छ हामीले देखे-भाेगेकाे राजनीतिकाे चरित्र,

फेरिएन जुन तन्त्र ल्याए पनि याे लाजनीति विचित्र ।

फेरिएन जस्तै तन्त्र ल्याइए पनि याे लाजनीति विचित्र।।

                                       -सुनील पाैडेल

Tuesday, November 3, 2020

सिधा रुखलाई हुर्काउने र बाङ्गा रुखलाई ठुण्क्याउने बारे :

 सिधा रुखलाई हुर्काउने र बाङ्गा रुखलाई ठुण्क्याउने बारे : 

   नातावाद र कृपापादमा दिलचस्पी राख्ने अहमतावादीहरु नेता र अन्धभक्त तर सही- गलतकाे भेद खुट्याउन नसक्ने अवसरवादी पिछलग्गु भराैटेहरु  कार्यकर्ता अनि अनेक बिठ्याँइ, तिकडम र हाबीजाबी गरि खिचातानी र चलखेल गर्न जान्ने कुराैटेहरुकाे गुट र उपगुट रहुञ्जेल दलभित्र निकै चहलपहल देखिन्छ, झ्याउ र ऐँजेरु पलाएकाे बुढाे रुखजस्तै झाङ्गिएर हराभरा र ठूलो, बुझिनसक्नुकाे के-के हाे के- केजस्ताे 

    तर दलभने भित्र भित्रै कमजाेर बन्दै गइरहेकाे हुन्छ, धमिराले जरा र काण्डजति खाईसकेर चुराेमा धाेत्राे र माटाे बनेकाे खाेक्राे बुढाे रुखजस्तै ।

    त्यस्ताे रुख एकदिन यति नराम्रोसँग गर्ल्यामगुर्लुम्म ढल्छ नि, ईन्द्रेकाे बाउ चन्द्रेले पनि थेगिरहन सक्तैन । 

   जसरी एउटा रुखलाई जमिनमा दर्बिलाे पक्कड लिएका जराहरुले ठड्याउँछन् , बचाउँछन्, त्यसैगरी दललाई दर्शन र सिद्धान्त बुझेका र साेही अनुसार व्यबहार गर्ने निष्ठावान् कार्यकर्ताले जाेगाइरहने हाे । 

     हाँगाबिँगाहरुले झ्याउ र ऐँजेरुहरुसँग मात्रै दाेस्ती गरिरहे तर पात र जराहरुलाई बिर्से भने पातहरु झर्छन् र जराहरु मर्छन् ;  तब हाँगाबिँगा, झ्याउ र ऐँजेरुहरुसँगै ठूलाे भनाउँदाे धमिराले खाइसकेकाे कुहिएकाे रुख एकदिन बेकामे तवरमा गर्ल्याम गुर्लुम्मै ढल्छ । 

   हामीले दलरुपी रुखलाई ठुलाे र झाङ्गिएकाे मात्रै बनाएर पुग्दैन। त्यसलाई उचित काँटछाँट, छासछुस्  पनि गर्नसक्नुपर्छ । छाडाे महिनामा ओग परेकाे छ भने नङ्याउनुपर्छ , ओग हटाउनुपर्छ । गर्मी याममा शीतलता लिन झङ्याउन जान्नुपर्छ। रुख शीतलता र फलफुलले हराभरा छ छैन, काठ दाउरालाई काम लाग्ने उपयाेगी हाे हैन, बेला बेला विचार गरिरहनुपर्छ । माैका र अवस्थानुसार ढाल्नुपर्ने पनि हुन सक्छ। 

    बिना उपयाेगकाे रुखप्रतिकाे माया र माेहमा अडिएर रुखलाई अनुपयाेगी बनाएर  कुहिएर गर्लम्म ढलेकाे हेरिरहनु बेकार छ । 

   सबैले हेक्का राखाैं । - सुनील पाैडेल

     ( एक वर्ष अघिकाे आफ्नै पाेष्टबाट)

उहिलेका सच्चा कम्युनिष्ट, अहिलेका भ्रष्ट 'कमाऊ-निष्ट

 उहिलेका सच्चा कम्युनिष्ट, अहिलेका भ्रष्ट 'कमाऊ-निष्ट': 

    वर्तमान सरकारका मन्त्री कमरेडहरु कमरेड मनमाेहनकाे हवला दिँदै भन्नुहुन्छ, 'विभाजित दलकाे नेता हुनुभन्दा एकीकृत दलकाे कार्यकर्ता हुनु ठिक' ।  

    म जस्ताे  चानचुने मान्छे (जसले कमरेड मनमाेहनसँग जम्मा एक चाेटी पिताका साथमा कार्यकर्ता पंक्तिमा उभिएर हात मिलाउनु बाहेक प्रत्यक्ष संगत गरेकाे छैन) भन्दा पनि तपाईं मन्त्री कमरेडहरुले  मनमाेहन बुझ्नुभएन छ। 

   खासमा उहिले र अहिलेकाे समाज , राजनीति , दल , व्यवस्था र परपस्थिति फरक छ ।

   उहिलेका कम्युनिष्ट सच्चा कम्युनिष्ट थिए। सादा जीवन उच्च विचार उहिलेका कम्युनिष्टकाे आचरण थियाे । ती नाङ्गै भाेकै अन्याय र अत्याचारका विरुद्ध गर्जन्थे र न्यायपूर्ण सामाजिक व्यवस्थाका खातिरदारी गर्थे। पहिलेका कम्युनिष्ट सच्चा आदर्शवादी र प्रगतिशील चिन्तक थिए, जे बाेल्थे त्यही अनुरुप व्यवहारमा उतार्थे । 

    तपाईंहरु छातीमा हात राखेर आत्ममूल्याङ्कन गर्नुस् उहीलेका कम्युनिष्ट र अहिलेका कम्युनिष्ट भनाउँदा 'कमाऊ-निष्ट' हरुमा कति अन्तर छ ।  तपाईंहरु आफैं पनि कम्युनिष्ट निष्टामा कति च्युत भैसक्नु भएकाे छ ?  याद गर्नुहाेस् ।

    हरदम देश र जनताका हित चिताउने उहिलेका कम्युनिष्टहरु आफू नेता भैसक्दा पनि आफैंलाई कार्यकर्ता बनाउने दाैडमा हुनुहुन्थ्याे । अहिले तपाईंहरु नेता त कहलिनुहुन्छ तर नेतृत्व गुण तपाईंहरुसँग छैन।  

    तपाईंहरु आफैंले बुझ्न नसकेकाे कुरा के हाे भने नि तपाईँहरु अहिले आफुलाई नेता ठान्नुहुन्छ र पार्टीका विभिन्न तह र तप्कामा विविध जिम्मेवारीमा हुनुहाेला तर देश र जनताप्रति जिम्मेवार हुनुहुन्न। पार्टीमा अहिले तपाईंको हैसियत कुनै गुट र नेताप्रति बफादार हुनुहाेल तर जनताप्रति बफादारिता तपाईंमा रत्तिभर देखिँदैन । 

    तपाईं नेता भनाउँदाहरुकाे अहिलेकाे हैसियत उहिलेकाे एउटा साधारण सदस्यता लिएकाे कार्यकर्ताकाे जत्ति पनि छैन। 

     उहिलेकाे कम्युनिष्ट दलका संगठित कार्यकर्ता भन्दा अहिलेकाे  सरकारका मन्त्रीकाे इज्जत धेर‌ै न्यून छ । 

   पहिलेका कम्युनिष्ट कार्यकर्ता जनमनमा बेरिन्थे , अहिलेका नेता कार्यकर्ता जनताले मारिहाल्लान् कि भनेर प्रहरी सुरक्षामा घेरिन्छन्  । 

    यदि कमरेड मनमाेहन अहिले हुनुहुन्थ्याे भने अहिलेका 'कमाऊ - निष्ट'हरुकाे एकताकाे सबैभन्दा घाेर विराेधी कमरेड मनमाेहन नै हुनुहुनेथ्याे । 

   तपाईं साशक कमरेडहरु र म साशितले चिन्ने कमरेड मनमाेहनमा यत्ति फरक छ। 

                           - सुनील पाैडेल

Monday, November 2, 2020

आफ्नाे विचार आफैं गराैं, देश बचाउन लागि पराैं:

 आफ्नाे विचार आफैं गराैं

देश बचाउन लागि पराैं: 

 

माकुने जेएन बामे-सारेर

शिक्षा मन्त्री घसारेर

दिनभर र रातैभरि

केपीलाई विवश पारि


पाठ्यपुस्तकमा नक्शा राेके

भारतीय स्वार्थ बाेके

माेदीलाई  बिन्ती बिसाइ

गुप्तचरका प्रमुख झिकाइ


केपी सरकार ढाल्नै पर्ने 

आफू प्रम बन्नै पर्ने 

छल छविकाे बडाे थियाे

केपी अडानले कडाे दियाे


कडाे झड्काकाे झाेकले 

सत्ता प्राप्तिकाे भाेकले 

दुई छाेरीलाई दिल्ली पठाइ

चाँजाे पाँजाे बुझ्न लगाइ


ओली ढाल्न भारतलाई 

गाह्राे हुने पारित गराइ

दल फुटाउने दाउ गरि

माेदी सन्देश शिरमा धरि


दाेष लगाउने ओलीलाई 

छविलालकाे बाेलीलाई 

छल नभने के पाे ठान्ने

यिनलाई अब कसले मान्ने


पहिले महानायक ठानिएका

अहिले खलपात्र जानिएका

साेझा सिधा नेपालीलाई 

मधेसी, पहाडी, हिमालीलाई


ढाली सबलाई लडाएर

जातभात आपसमा भिडाएर

शक्तिशाली बनेकै हुन् 

सर्वसत्ता भनेकै हुन् 


जनताले के पाए खै

भाेकाहरुले के खाए खै 

नाङ्गाले पाे के लाए खै

राेगी उपचारलाई कहाँ धाए खै


कहिल्यै न यिनलाई चासाे भाे 

सम्पत्ति र सत्ताशक्ति नै खाँचाे भाे

यस्तालाई नेता मानिरहनु भन्दा

केही गर्लान् कि भन्ने ठानिरहनु भन्दा


अब आशा मार्दा हुन्छ

अब यिनले हार्दा हुन्छ 

कुकुरलाई घ्यु पच्दैन

मुर्खलाई सल्लाह रुच्दैन


राम चिनेर हनुमान बनाैं

हरामीलाई जयजय नभनाैं

आफ्नाे विचार आफैं गराैं

देश बचाउन लागि पराैं ।।

   

 अहिलेलाई पिछलग्गु अन्धभक्तहरुका लागि यत्ति सुझाव ।  

                               - सुनील पाैडेल

Sunday, November 1, 2020

कम्युनिष्ट एकताका विपक्षमा

 कम्युनिष्ट एकताकाे विपक्षमा: 


दुई ठूला कम्युनिष्ट पार्टी मिले, जनमन लाेभ्याउने घाेषणापत्र तयार पारे , चुनाव जिते । 

झण्डै दुई तिहाइ बहुमत ल्याए, सरकार बनाए । 

जनताका मनमा के के न नाप्लान् भन्ने थ्याे ।

अहिले तिनै जनता 'सिन्काे भाँचिएन' भन्न थालेका छन् ।

  वास्तवमा नेकपा एकता दरिलो पृष्ठभूमि बिना भएकाे हाे। शक्तिमान प्रधानमन्त्री बन्ने कमरेड ओलीकाे र पतनपथमा गएकाे दलीय छवि फर्काउने छविलालकाे अनि सत्ता प्राप्ति पछि डाडु- पन्यु समाउन पाइएला भन्ठान्नेहरुकाे स्वार्थपूर्तिका लागि झट्पट्मा एकता भएकाे हाे । जिउ अलग भएर टाउकाे जाेडिएका जुम्ल्याहाजस्ताे नेकपा वास्तविक रुपमा अहिले सम्म आफैं भित्र पक्ष- विपक्षमै छ ।

    जनताले 'आहा कम्युनिष्टहरु मिलेर यस्ताे राम्राे गरे' भन्ने अवस्था रहँदा पाे एकता जसरी पनि टिक्नुपर्थ्याे ; तर यहाँ अवस्था ठिक उल्टाे छ । 'एमाले र माओवादीले मिलेर खाए', 'राज्यकोष दुरुपयाेग गरे', राजनीतिक भागबन्डा मात्रै गरे', 'देशै खाेक्राे तुल्याए' भन्ने आम सन्देश जनमानसमा परिसकेकाे अवस्था छ । 

    साँच्चै जिब्राे नचपाइ भनाैं भने एकताले माओवादीलाई फाइदै भाे तर एमालेले धेरै घाटा बेहाेर्नुपरेकाे छ । 

   बिसाैं वर्षकाे संघर्षकाे विलय गरायाे भन्नेहरु माओवादीलाई पनि सराप्लान् , तर अनियमितता तर अन्तरसंघर्ष र फुटले माओेवादी धेरै कमजोर बनिसकेकाे अवस्था थियाे । एमाले भने दर्बिलै अवस्थामा थियाे पछिल्लो चुनाव ताका । माओेवादीसँग बराबरी कै हैसियतमा मिसिनुकाे कुनै तुक थिएन। कम्युनिष्ट एकताले कांग्रेस कमजाेर बनाइ नेकपाले राम्रै बहुमत पुर्‍याउन सक्याे र सत्ता प्राप्त त गर्याे । सिमित अवसरवादी दलीय नेता र  पिछलग्गु कार्यकर्तालाई त  फाइदै भाे तर देशले आशा गरे अनुरुप केही काम हुन सकेन । प्रमुख प्रतिपक्षी कमजाेर रहिदिँदा एकताले सत्तालाई  झन् आफुखुसी गर्न छुट दियाे तर त्याे छुटकाे गलत फाइदा उठाइयाे । 

    'छविलालकाे छलमा पर्दा अहिले दु:ख पायाँ' भनेर गीत नगाइ माकुने र जेएन बामे कमरेडहरु चेतलान् जस्ताे छैन । 

   केपी कमरेडमा स्व- अभिमान आवश्यकता भन्दा बढ्ता देखिन्छ । सबैजना टाउके र जिउका  नेताहरु साइजमा आउन वास्तवमा आ-आफ्ना क्षमता छुट्टाछुट्टै देखिनुपर्छ । 

    यसर्थ नेकपा फुट्नुमा कल्याण देख्छु म।

मह काट्न, हात चाट्न र मह खानेका थुकका छिटा चाख्न पाएका मलद्वारलाई हरिद्वार देख्ने अन्धभक्तहरुलाई मेराे कुरा नपच्ला तर ती बाहेक सबकाे साेच यही छ जस्ताे लाग्छ अहिले । 

     मनका बह पाेखें । अहिलेलाई नमस्ते । शुभरात्री । 

                                 - सुनील पाैडेल